باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

ون ءتۇرلى جاقسى ادەت ءومىرىڭىزدى ۇزارتادى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-09-29 19:53:02  
كەيبىرەۋلەر ساندى مالىمەتتەر ارقىلى دەنساۋلىق پەن ومىردەگى باسقا ماڭىزدى نارسەلەردىڭ قارىم-قاتىناسىن وبىرازدى تۇردە بەينەلەگەن. دەنساۋلىق 1 دەسەك، كاسىپ، بايلىق، نەكە، اتاق دەگەندەردىڭ بارلىعى سوڭىنا جالعانعان 0 سپەتتى، دەنساۋلىق بولسا بارلىعىنا قول جەتكىزۋگە، بولاشاققا قادام تاستاۋعا بولادى؛ ەگەر دەنساۋلىعىڭىزدان ايىرىلساڭىز ، وسىلاردىڭ بارلىعىنان ايىرىلدىم دەي بەرىڭىز. مىناداي ون ءتۇرلى جاقسى ادەت ءسىزدىڭ ءومىرىڭىزدى ون جىل ۇزارتۋى مۇمكىن.
1. الۋان ءتۇرلى ازىقتى تۇتىنۋ، ءداندى داقىلداردى نەگىز ەتىپ، قارا استىق پەن اق استىقتى ۇيلەسىمدى تۇتىنۋ كەرەك. تاعام كەستەڭىز ءبىرىڭعاي بولىپ قالماسىن، كۇرىش، ءبيداي، جۇگەرى، ارپا سياقتى ءداندى داقىلداردى ۇيلەسىمدى تۇتىنىڭىز.
2. كوكونس، جەمىس-جيدەك، تۇينەك جەمىستىلەردى كوپ تۇتىنىڭىز. بۇل ءۇش ءتۇرلى زاتتىڭ قۇرامىندا ادام دەنەسىنە قاجەتتى قورەكتىك زاتتار، وتە-موتە ۆيتامين، مينەرالدىق زات، ازىقتىق تالشىق جانە وسىمدىكتەردە بولاتىن حيميالىق قوسىلىستار بار. ولاردا سۋ قۇرامى مول، ەنەرگيا مولشەرى تومەن، تالشىق قۇرامى جوعارى، سوندىقتان دەنە سالماعىن تەجەپ، تەرىنى ارلەندىرەدى.
3. ءار كۇنى ءسۇت، سويا بۇرشاق جانە وسىلاردان جاسالعان ازىقتىقتاردى تۇتىنۋ. ءسۇتتىڭ كالتسيدى تولىقتاۋداعى ءونىمى كورنەكتى، باسقا مينەرالدىق زاتتار مەن ۆيتامين A قۇرامى دا مول؛ بۇرشاق تەكتەستەردىڭ قۇرامىنداعى بەلوك وڭاي قورتىلادى، ءسىڭىمدى، قۇرامىندا حولەستەرين بولمايدى.
4. ۇنەمى قالىپتى مولشەردە بالىق، ءۇي قۇستارىنىڭ ەتىن، جۇمىرتقا مەن قارا كەسەك ەت جەۋ كەرەك. بالىق پەن ءۇي قۇستارىنىڭ ەتىن كوبىرەك جەگەننەن زيان تارتپايسىز.
5. تاماق ىستەگەندە مايدى از ىستەتىڭىز، تاماقتا ماي مەن تۇز مولشەرى از بولعانى ءجون.
6. قالىپتان تىس تويا تاماقتانباڭىز، كۇن سايىن دەنە شىنىقتىرىپ، اقاۋسىز دەنە سالماعىن ساقتاڭىز. ءار كۇنى 6 مىڭ قادام جول ءجۇرۋ دەنساۋلىعىڭىزعا پايدالى.
7. كۇندەلىكتى ءۇش ۋاقىت تاماق ۇيلەسىمدى بولسىن، ۇساق-تۇيەك جەمەكتىكتەردى قالىپتى تۇتىنىڭىز. ادام دەنەسى ءبىر كۇندە قابىلدايتىن ەنەرگيا مولشەرىنىڭ ءۇش ۋاقىت تاماقتاعى سالىستىرماسى مىناداي بولعانى ءجون: تاڭەرتەڭگى تاماقتا %30 اينالاسىندا، تۇسكى تاماقتا %40 اينالاسىندا، كەشكى تاماقتا %30 اينالاسىندا.
8. ءار كۇنى جەتكىلىكتى مولشەردە سۋ ءىشىڭىز، سۋسىندى تالعاپ تۇتىنىڭىز. جەڭىل دەنە ەڭبەگىمەن شۇعىلدانۋشىلار ءار كۇنى 2 مىڭ ميلليليتر سۋ ءىشۋى كەرەك، بۇل 550 ميلليليترلىك مينەرال سۋدان ءۇش جارىم قۇمىرا سۋ ىشكەنمەن قارايلاس. قىزمەت ورتاسى ەرەكشە ورىندا جۇمىس ىستەيتىندەر نەمەسە اۋىر ەڭبەكپەن شۇعىلدانۋشىلار سۋدى كوبىرەك ىشكەنى ءجون.
9. ىشىمدىك مولشەرىن تەجەگەن ءجون. ەگەر ىشىمدىك تۇتىنۋ كەرەك بولسا مۇمكىندىگىنشە گرادۋسى تومەن ىشىمدىكتەردى تۇتىنۋ ءارى ۇيلەسىمدى مولشەردە عانا ءىشۋ كەرەك.
10. كۇن سايىن جاڭا، تازا ازىقتاردى تۇتىنىڭىز. بالىق، قۇس ەتى، مال ەتى، جۇمىرتقا، ءسۇت قاتارلى ونىمدەردىڭ بەلوك قۇرامى جوعارى بولاتىندىقتان، باكتەريالار وڭاي ءوربىپ بۇزىلادى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم