باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

حالىقتىڭ باقىتتى تۇرمىسىنىڭ جاڭا داستانى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2017-10-13 20:01:19  

−پارتيانىڭ 18-قۇرىلتايىنان بەرگى شينجياڭنىڭ شۇعىلالى جەتىستىكتەرى تۋرالى شولۋ (3)

ءتىلشىمىز لي چۇنشيا

 «بيىل مەن بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىردىم، سۋ، توك، جولى تولىق، بالام مەكتەپتە تەگىن وقيدى، اۋرۋ كورسەتسەك، ەسەپتەن كوتەرتەمىز، پارتيانىڭ جاقسى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا كۇن كورىسىمىز بارعان سايىن جاقسارىپ كەلەدى». مول ونىمگە كەنەلگەن التىن كۇزدە، بۇگىنگى تۇرمىسى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا، اقتاۋ اۋدانى ءپىلال اۋىلى تۇيەشى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ءشارىپ راحىماننىڭ جۇزىنەن كۇلكى ەستى.
  حالىق تۇرمىسى حالىقتىڭ قالاۋىمەن قابىسىپ جاتادى، حالىقتىڭ تۇرمىسىنان وتەر قام جوق. پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ جانە تياناقتاندىرىپ، قاشاندا حالىق تۇرمىسىن الدىمەن ەسكەرۋگە، حالىق تۇرمىسىن الدىمەن قولعا الۋعا تاباندى بولىپ، ناقتى شارا شىعارىپ، ناقتى ىستەر ىستەپ، ناقتى ناتيجەگە جەتتى، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءتول مۇددەسىمەن قاتىستى حالىق تۇرمىسى ماسەلەلەرىنىڭ شەشۋىن تاۋىپ، تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىندە ءار ۇلت حالقى الاڭسىز تىرشىلىك ەتىپ، جاراسىمدى، باقىتتى ءومىر كەشكەن جاڭا كورىنىس جارىققا شىقتى.
  حالىققا ءتيىمدى 9 ءىرى ينجەنەريا حالىق تۇرمىسىنا جىلۋلىق باعىشتادى 
 «جاسىم ۇلعايىپ، قول - اياعىم اۋىرلاي باستادى، شيپاگەرلەر اسپاپتارىن كوتەرىپ، ۇيىمە كەلىپ، تەگىن دەنساۋلىعىمىدى تەكسەردى. تەگىن بولعانى ءوز الدىنا، ەسىكتىڭ كوزىنە دەيىن كەلىپ قىزمەت كورسەتكەنى قانداي، پارتيانىڭ ساياساتى شىنىمەن وتە جاقسى». 6 - قازاندا جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋ تۋرالى ءسوز بولعاندا، ونسۋ اۋدانى توقلا اۋىلى قۇرۇل قىستاعىنىڭ تۇرعىنى تۇرنيساحان مامۇتتىڭ جانارىنا جاس ىركىلدى.   ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ دەنساۋلىق دەڭگەيىن كوتەرۋ ءۇشىن، 2016 - جىلدان باستاپ، شينجياڭ نوپوسىنداعى اۋىل، قالا تۇرعىندارى جىلىنا ءبىر رەت تەگىن دەنساۋلىق تەكسەرۋدەن يگىلىكتەنەتىن بولدى، جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋدىڭ 1 - كەزەگىندە جالپى ءبىر ميلليارد 499 ميلليون يۋان قاراجات جۇمسالىپ، 17 ميلليون 500 مىڭنان اسا ادام ونىڭ يگىلىگىن كوردى. بيىل جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋدىڭ 2 - كەزەكتى ينجەنەرياسىنا ۇسىنىلىم تاعى مولايتىلىپ، مەجەمەن ءبىر ميلليارد 785 ميلليون يۋان قاراجات بولىنبەك. قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن، اۆتونوميالى رايون بويىنشا 15 ميلليون 503 مىڭ ادامنىڭ دەنساۋلىعى تەكسەرىلدى، بۇل جوسپارداعى ساننىڭ %83.03ىنەتەڭ.
  جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋ سىندى شينجياڭنىڭ تاريحىندا بولماعان جاقسى ساياسات ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ شىن جۇرەكتەن قولداۋى مەن جاپپاي القاۋىنا بولەندى. شينجياڭدا، وسى سياقتى حالىققا ءتيىمدى شارالار تەك بۇل عانا ەمەس.
  ج ك پ اۆتونوميالى رايوندىق 9 - قۇرىلتايىندا، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، قاشاندا ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ مۇڭ - مۇقتاجىنا كوڭىلدىڭ ەڭ بيىك تورىنەن ورىن بەرىپ، جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، وقۋ - اعارتۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، بەيقۇت ءۇي ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، مەيىر باعىشتاۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، شەكارانى گۇلدەندىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ، حاۋىپسىزدىك ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ سياقتى حالىققا ءتيىمدى 9 ءىرى ينجەنەريانى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمى مەن باقىت سەزىمىن ۇزبەي نىعايتۋ اتاپ كورسەتىلدى.
  بيىل كۇزگى وقۋ ماۋسىمى باستالعاندا، اۆتونوميالى رايون جەر - جەردەگى اۋىل - قىستاقتاردا جاڭادان جانە كەڭەيتىپ سالعان، جاڭالاعان ساپاسى جوعارى، ورتاسى كوركەم، جابدىقتارى تولىق 4408 «قوس ءتىلدى» بالاباقشا تولىقتاي پايدالانۋعا بەرىلدى، اۋىل - قىستاقتارداعى مەكتەپ جاسىنان 3 جاسقا دەيىنگى ءبىر ميلليون 176 مىڭ 200 بالدىرعاننىڭ بالاباقشاعا تۇسۋىمەن اۆتونوميالى رايوننىڭ اۋىل - قىستاق بالاباقشالارىن «تيىسىنشە سالۋ»، جاسى لايىقتى بالدىرعانداردى «تيىسىنشە كىرگىزۋ» نىساناسى جاپپاي ىسكە استى، مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ىسىندە تاريحي سەكىرىس ورىندالىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ «قوس ءتىل» اعارتۋىنىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز قالاندى.
  قىزىلسۋ قىرعىز اۆتونوميالى وبلىستىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، وبلىس باستىعى ءدىلشات قىدىرقان: جان - جاقتى، ساپالى وقۋ - اعارتۋ − وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ دامۋىنىڭ ءۇمىتى، - دەدى تەرەڭ اسەرمەن.
  2016 - جىلى اۆتونوميالى رايون جازاتايىم جاراقاتتانۋ ساقتاندىرۋى جانە قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ سالماقتى ناۋقاس ساقتاندىرۋى ءتۇزىمىن باستاپ اتقاردى، جازاتايىم جارالانۋ ساقتاندىرۋى بويىنشا، اۆتونوميالى رايوننىڭ نەگىزگى ەمدەۋ ساقتاندىرۋىنا قاتىناسقان شينجياڭ نوپۇسىنا جاتپايتىن تۇرعىندار، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن قىزمەتكەرلەردىڭ ءبارى قامتاماسىزداندىرۋ كولەمىنە ەنگىزىلدى؛ قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ سالماقتى ناۋقاس ساقتاندىرۋى قالا - قالاشىقتارداعى جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردىڭ نەگىزگى ەمدەۋ ساقتاندىرۋىنا قاتىناسقانداردى قامتىدى. وسى 2 ءتۇرلى ساقتاندىرۋ ءتۇزىمىنىڭ ەڭ جارقىن ءتۇيىنى «تەگىن»، ياعني جەكە ادام اقى تاپسىرمايدى، تۇگەل ۇكىمەت شىعارادى.
  حالىققا ءتيىمدى شارالار ىركەس - تىركەس شىعارىلىپ، حالىققا ءتيىمدى ينجەنەريالار ءبىر - بىرلەپ اتقارىلدى... سوڭعى جىلدارى، شينجياڭ ءوز دارەجەسىندەگى قازىنالىق شىعىس پەن شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قارجىسىنىڭ %70تەن استامىن حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جۇمسادى. شىنايى قارجى 23 ميلليوننان استام ءار ۇلت بۇقاراسىنا ناقتى يگىلىك اكەلىپ، «باياندى باقىتقا» قولدارىن جەتكىزدى.
 ءاربىر ادامدى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتىنىڭ نۇر شۇعىلاسىنا بولەدى 
 جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتىلىك ءاربىر ادامدى جارقىن ومىرگە ۇمتىلۋ جولىندا قاتاردان قالۋىنا جول بەرمەيدى. سوڭعى جىلدارى، رايونىمىزدىڭ حالىق تۇرمىسىندا تومەنگى شەكتەن تۇسىرىلمەي، ولقىلىقتار تولىقتىرىلىپ، ەڭ نەگىزگى، ەڭ كوكەي تەستى حالىق تۇرمىسى ماسەلەلەرى شەشىلىپ، ءاربىر ادامدى حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتىنىڭ نۇر شۇعىلاسىنا بولەدى.
  «وتباسىمىزداعى ۇشەۋىمىز دە وسى ارادا جۇمىستامىز، ءبىر ايداعى كىرىسىمىزدى قوسقاندا 6000 دا 7000 يۋانعا جەتەدى»، - دەدى 5 - قازاندا شينجياڭ شۋەفىڭ عىلىم - تەحنيكا (توبى) جارنا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ قىزمەتكەرى ابدىرەيىم ماتكارىم.
  بۇكىل شينجياڭدى شاحمات دەسەك، وڭتۇستىك شينجياڭ «شاحماتتىڭ كوزى»، جۇمىستاندىرۋ بارىنەن ماڭىزدى ورىندا تۇرادى. وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ قالا، اۋىلدارىنداعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ جۇمىستانۋىنىڭ قيىن بولۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن، بيىل ساۋىردە اۆتونوميالى رايون قاشقار، حوتان ايماقتارىنىڭ قالا، اۋىلدارىنداعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردى باسقا كاسىپ سالالارىنا ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋ قىزمەتىن باستاپ، 3 جىلدا 100 مىڭ ادامدى باسقا كاسىپ سالالارىنا ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋدى جوسپارلادى. تامىزدىڭ اياعىنا دەيىن، قاشقار، حوتان ايماقتارىندا 38 مىڭ 163 ادام باسقا كاسىپ سالالارىنا ويىستىرىلىپ جۇمىستاندىرىلدى. حوتان قالاسى يۇرىڭقاش قالاشىعى ىگەرشى قىستاعىنان كەلگەن ابدىرەيىم سولاردىڭ ءبىرى. ابدىرەيىمنىڭ ۇيىندە 6 جان بۇرىن 5 مۋ جەرگە سۇيەنىپ كۇن كورەتىندىكتەن، تۇرمىستارى قيىنشىلىقتا وتەتىن. قازىر ءبىر ۇيدە 3 ادام كاسىپورىندا جۇمىس ىستەيدى، وتباسى كىرىسى ەسەلەپ ارتقاندىقتان، ول وسى ءبىر يگى جۇمىستى ەرەكشە ىقىلاس - جىگەرمەن ىستەۋدى ويلايدى.
  ءبىر قوعامنىڭ جىلۋىن «تومەنگى شەك» شكالاسىنان سەزۋگە بولادى. قيىنشىلىعى بار بۇقارانىڭ كيەر كيىم، ىشەر اس، تۇرارجاي، ءجۇرىس - تۇرىس، مۇڭ - مۇقتاجى اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ ەسىنەن كوتەرىلگەن ەمەس.
  اۆتونوميالى رايوننىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋداعى باسقا كاسىپ سالالارىنا ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋ ارەكەتىندە قيىنشىلىعى بارلارعا «بىرگە ءبىر» ۇلگىسى بويىنشا كومەكتەسۋ جولعا قويىلىپ، وتباسىندا بىردە - ءبىر ادامى جۇمىستانباعان كەدەي وتباسىلارىندا كەم دەگەندە ءبىر ادامنىڭ جۇمىستانۋى قامتاماسىز ەتىلدى.
  «اۆتونوميالى رايوننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جاعىنان كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ينجەنەرياسىنىڭ 3 ءبىر توپ قيمىل جوسپارىن اتقارۋ جوباسى» ۇلكەن، سوزىلمالى، سالماقتى ناۋقاستارعا شالدىققان كەدەيلەر قاۋىمىنا يگىلىك جەتكىزىپ، ولاردىڭ توپ بويىنشا ەمدەلۋىنە، ەڭ تومەنگى شەكتەن تۇسىرىلمەي قامتاماسىز ەتىلۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.
  كەدەي اۋدانداعى، شەكارا وڭىردەگى اۋدان، قالالارداعى اۋىل - قىستاق وقۋشىلارىنا «اۋىل - قىستاقتارداعى مىندەتتى وقۋ - اعارتۋ ءتۇزىمىن اتقاراتىن مەكتەپتەر بويىنشا وقۋشىلاردىڭ قورەكتىگىن جاقسارتۋ جوسپارىن» جالپىلاستىرىپ، شەت - شالعاي وڭىرلەردەگى اۋىل - قىستاق وقۋشىلارىنىڭ مەكتەپتىڭ وزىندە جايلى تاماقتانۋىنا مۇمكىندىك جاساپ، ميلليونداعان وقۋشىنى يگىلىككە كەنەلتتى.
  رايونىمىز وقۋ - اعارتۋعا دالمە - ءدال قارجىلاي كومەك بەرۋ قىزمەت مەحانيزمىن ورناتىپ، اۆتونوميالى رايوندىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسى بەرگەن ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكا بەرىلگەن 608 مىڭ وقۋشىنىڭ ەسىمدىگىن نەگىز ەتىپ، وقۋ ساتىسى بويىنشا اشالاپ، تۇرلىشە قارجىلاي كومەك بەرۋ ساياساتىن اتقارۋدىڭ ارقاسىندا، بىردە - ءبىر وقۋشى وتباسى قيىنشىلىعى سەبەبىنەن وقۋدان قول ۇزبەدى.
  رايونىمىز ەڭ تومەنگى تۇرمىستى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىراتىن 380 مىڭ وبيەكتىنى، شەكارا كۇزەتشىلەرىنىڭ ءۇي ىشىندەگىلەردى جانە شەكارا بويىنا ورنالاسقان كەدەي حالىقتى اۋىل - قىستاقتارداعى ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىن وبيەكتىلەر كولەمىنە ەنگىزىپ، شەكارا كۇزەتشىلەرىنە بەرىلەتىن قوسىمشا قاراجاتتىڭ ولشەمىن بارىنشا جوعارىلاتىپ، شەكارا بويىنداعى حالىقتىڭ تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتتى.
  «قازىر ايىنا 2000 يۋان قوسىمشا قاراجات الامىن، وعان قوسا ۇكىمەت ءبىزدىڭ ءبىر ءۇيلى جاندى ەڭ تومەنگى تۇرمىسى قامتاماسىزداندىرىلاتىنداردىڭ كولەمىنە الدى»، - دەدى ۇلۇقشات اۋدانى بايقۇرۇت اۋىلى بايانعوشۇن قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ءومىرالى امات. ونىڭ شەكارا كۇزەتشىسى بولعانىنا 6 جىل بولعان، جاقىنعى جىلداردان بەرى شەكارا كۇزەتشىلەرىنە بەرىلەتىن قوسىمشا قاراجاتتىڭ ايلىق ولشەمى بۇرىنعى 200 نەشە يۋاننان 800 يۋانعا كوتەرىلدى، قازىر 2000 يۋانعا ءوستى، ول بۇعان ايرىقشا ريزا.
  كىرىس مولايىپ، ولقىلىقتار تولىقتانىپ، «تومەنگى شەك» جوعارىلادى، سان مىڭداعان وتباسى حالىق تۇرمىسى ينجەنەرياسىنىڭ ناقتى پايداسىن كوردى.
 ءار ۇلت حالقىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا قول جەتكىزۋدەگى جاڭا ارمان - تىلەگىنە سايكەستى

حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ قىزمەتىنىڭ شەگى جوق، تەك عانا ۇزدىكسىز جاڭا باستامالار بولا بەرەدى. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەت ءار ۇلت حالقىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا ۇمتىلعان ارمان - تىلەگىنە سايكەسىپ، تۇزىلىسكە، مەحانيزمگە رەفورما جاساۋ، كەمەلدەندىرۋ ارقىلى، حالىق تۇرمىسىنداعى ماسەلەلەردى اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدە شەشىپ، ءار ۇلت حالقىن قوعامدىق دامۋدا قول جەتكىزگەن تابىستاردان اناعۇرلىم كوپ، اناعۇرلىم ءادىل يگىلىكتەندىردى.
  بيىل جىل باسىندا، اراسان اۋدانىنىڭ ديقانى ليۋ پانيۇن بۇراتالا قالاسى گۇلۇمتى كوشەسى الەۋمەتتىك اۋماق دەنساۋلىق ساقتاۋدان قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا جاتىپ ەمدەلگەن كەزىندە جيىنى 1268 يۋان جۇمسادى، شيپاحانادان شىققاندا ونىڭ 1043 يۋانىن ەسەپتەن كوتەرىپ، ءوزى تەك 200 قانشا يۋان عانا تولەدى. «قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەمدەۋ ساقتاندىرۋ جۇيەسى ءبىر ارناعا تۇسىرىلگەننەن كەيىن، ءبىزدىڭ تاڭداۋ مۇمكىنشىلىگىمىز كوبەيدى، ونىڭ ۇستىنە بارىنشا قولايلى بولدى»، - دەدى ول.
  بىلتىر ماۋسىم ايىنان باستاپ رايونىمىز قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ نەگىزدىك ەمدەۋ ساقتاندىرۋ ءتۇزىمى مەن ەگىن، مال شارۋاشىلىق رايوندارىنىڭ جاڭاشا سەلبەسىپ ەمدەۋ ءتۇزىمىن ءبىر ارناعا ءتۇسىرىپ، قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءبىر تۇتاس نەگىزدىك ەمدەۋ ساقتاندىرۋ ءتۇزىمىن ورناتتى. قازىر ءۇرىمجى قالاسىن قامتىعان 5 ايماق، وبلىس، قالا ەكى ءتۇزىمدى ءبىر ارناعا ءتۇسىرۋ قىزمەتىن ورىنداپ بولدى، قالعان 9 ايماق، وبلىس، قالا اۋىل - قىستاق جاڭاشا سەلبەسىپ ەمدەۋ ءتۇزىمى مەن قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ نەگىزدىك ەمدەۋ ساقتاندىرۋ ءتۇزىمىن قاتار اتقارۋدىڭ وتپەلى كەزەڭىنە ءوتتى.
  «قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەمدەۋ ساقتاندىرۋ ءتۇزىمىن ءبىر ارناعا ءتۇسىرۋ بۇرىنعى قالا مەن اۋىلعا بولەك - بولەك مامىلە جاسالاتىن تۇزىمدىك كەدەرگىلەردى بۇزىپ، ۇقساس ءبىر اۋرۋعا ۇقساماعان مامىلە جاسايتىن جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتتى»، - دەدى اۆتونوميالى رايوندىق ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ مەڭگەرمەسىنىڭ ەمدەۋ، تۋىت ساقتاندىرۋ ىستەرى باسقارماسىنىڭ مەڭگەرۋشى قىزمەتكەرى حى لياڭ.
  تۇزىمدەگى كەدەرگىلەر تالقاندالدى، ادىلدىك، تۋراشىلدىق جەبەلدى، حالىق تۇرمىسى سالاسىنداعى رەفورما ورتاق ءبولىسۋ مەن كەنەلۋ سەزىمىن بارعان سايىن دارىپتەيتىن بولدى.
  جاڭاشا اۋىل - قىستاق قوعامدىق زەينەتكەرلىك ساقتاندىرۋ ءتۇزىمى مەن قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ قوعامدىق زەينەتكەرلىك ساقتاندىرۋ ءتۇزىمى ءبىر ارناعا ءتۇسىرىلدى، تۇتاس رايون كولەمىندە ءبىر تۇتاس قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ نەگىزدىك زەينەتكەرلىك ساقتاندىرۋ ءتۇزىمى ورناتىلىپ، اناعۇرلىم ءادىل، باياندى قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن ورناتۋعا ماڭىزدى قادام تاستالدى.
  تالىقپاي قۇلشىنۋدىڭ ارقاسىندا، بۇگىندە حالىق تۇرمىسى ينجەنەرياسىندا قوماقتى تابىستارعا قول جەتتى:
  − جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ورنىقتى تۇردە جاقسارا باستادى. 2013 - جىلدان 2016 - جىلعا دەيىن رايونىمىزدىڭ قالا - قالاشىقتارىندا جاڭادان ءبىر ميلليون 849 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستى. اۋىل - قىستاقتارداعى ارتىق ەڭبەككۇشتەن 10 ميلليون 950 مىڭ ادام - رەت باسقا سالاعا ويىسىپ جۇمىسقا ورنالاستى. جوعارى مەكتەپتەردەن وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلاردىڭ جالپى تۇلعالىق جۇمىسقا ورنالاسۋ سالىستىرماسى %85تەن استى. بۇقارانىڭ تۇرمىسى كۇن سايىن جاقسارىپ، ەڭبەكشىلەردىڭ ءوز كەرەمەتىن كورسەتۋ ورايى كۇن سايىن كوبەيە ءتۇستى.
  − وقۋ - اعارتۋ اناعۇرلىم ءادىل بولدى. 2012 - جىلدان 2016 - جىلعا دەيىن رايونىمىزدىڭ وقۋ - اعارتۋعا قوسقان ۇسىنىلىمى 287 ميلليارد 50 ميلليون يۋانعا جەتىپ، رايونىمىزدا جاڭادان 828 مەكتەپ كوبەيىپ، مەكتەپتەگى وقۋشى سانى جاڭادان 596 مىڭ 100 ادام ارتىپ، شينجياڭ ەرەكشەلىگىنە يە كەمەلدى وقۋ - اعارتۋ جۇيەسى قالىپتاستى.
  − قامتاماسىزداندىرۋدىڭ اياسى كەڭەيىپ، ساپاسى ءوستى. تامىزدىڭ سوڭىنا دەيىن رايونىمىزدا نەگىزگى زەينەتكەرلىك، ەمدەۋ، جۇمىس ۇستىندە جارالانۋ، جۇمىسسىزدىق، تۋىت سىندى 5 تۇردەگى قوعامدىق ساقتاندىرۋعا قاتىناسقاندار 25 ميلليون 536 مىڭ 700 ادام - رەتكە جەتتى. 2017 - جىلى رايونىمىزدىڭ كاسىپورىندارى زەينەتاقىنى ءۇرتىس 13 - رەت، ورگان، ءىسورىندارى 2 - رەت رەتتەدى. رەتتەلگەننەن كەيىن اي سايىن بەرىلەتىن جان باسىندىق ورتاشا زەينەتاقى 3544 يۋان بولىپ، رايونىمىزداعى ءبىر ميلليون 300 مىڭنان استام زەينەتكەر مۇنان يگىلىكتەندى.
  − ەمدەلۋ اناعۇرلىم قامتاماسىز ەتىلدى. دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەرۋ قالا، اۋىل تۇرعىندارىن تۇگەلدەي قامتىدى. اۆتونوميالى رايون، ايماق (وبلىس، قالا)، اۋدان (قالا، رايون)، اۋىل - قالاشىق (ءمالى)، قىستاق (الەۋمەتتىك اۋماق) سىندى 5 دارەجەلى ەمدەۋ - دەنساۋلىق ساقتاۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى كەمەلدەندى؛ ەمدەۋ دارىندىلارىنىڭ «شينجياڭعا توپتاسىپ كەلىپ كومەكتەسۋ» قىزمەتى بەلسەنە ىلگەرىلەتىلىپ، ءار دارەجەلى، ءار تۇردەگى شيپاحانالاردىڭ دەڭگەيىن وسىرۋگە باستاماشىلدىق ەتىلىپ، كىشى - گىرىم اۋرۋلاردى اۋىلدان، سالماقتى اۋرۋلاردى اۋداننان، كۇردەلى، قاتەرلى اۋرۋلاردى شينجياڭنان شىعارماي ەمدەۋگە قۇلشىنىس جاسالدى.
  − تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايى ۇزبەي جاقساردى. 5 جىلدان بەرى جيىنى 116 ميلليارد 200 ميلليون يۋان قارجى شىعارىلىپ، اۋىل - قىستاقتاردا بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسى بويىنشا ءبىر ميلليون 500 مىڭ تۇرعىن ءۇي سالىنىپ، 6 ميلليونعا تارتا ەگىنشى - مالشى جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردى؛ لاشىقتى اۋماقتارداعى 929 مىڭ 500 ءۇي جاڭالانىپ، لاشىقتى اۋماقتارداعى 2 ميلليون 300 مىڭنان استام تۇرعىن جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردى.
  حالىق تۇرمىسى حالىق تىلەگىمەن ۇلاسقان، حالىق تىلەگى حالىق كۇشىن شوعىرلاندىرادى، حالىق كۇشى باقىت جاراتادى. 5 جىلدان بەرى بۇقارا كۇن سايىن جاقسى تۇرمىس كەشىرىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭعا جاساعان قامقورلىعى مەن كورسەتكەن قولداۋىنا كۋا بولدى، اۆتونوميالى رايوننىڭ حالىقتى ءتىپتى دە يگىلىككە كەنەلتۋدەگى نىق قادامى ەستەلىككە جازىلدى، تيانشان الابىنداعى 23 ميلليوننان استام ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ اناعۇرلىم جاراسىمدى ءوتىپ جاتقان تاماشا باقىتتى تۇرمىسى بەدەرلەندى.

ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم